Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 86 kapsamında düzenlenen kasten yaralama suçu, vücut dokunulmazlığına karşı işlenen suçların başında gelir. Ancak uygulamadaki en karmaşık noktalar: fiilin “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” olması ile suçun “silahla”, “eşe karşı” veya “kamu görevlisine karşı” işlenmesi gibi durumların varlığıdır. Bu yazımızda, TCK 86/2 ve 86/3 maddelerinin etkileşimini, Yargıtay içtihatları ve güncel kanun değişiklikleri ışığında detaylıca inceledik.
Vücut Dokunulmazlığı ve Kasten Yaralama Suçunun Yapısı
Bireyin en temel hakkı olan yaşama hakkının bir uzantısı olarak kabul edilen “vücut dokunulmazlığı”, Türk Ceza Kanunu tarafından sıkı koruma altına alınmıştır. TCK’nın 86. maddesi, kasten yaralama suçunu düzenlerken üç temel katman öngörür:
- Temel Şekil (TCK 86/1): Kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan genel fiiller.
- Daha Az Cezayı Gerektiren Hal (TCK 86/2): Yaralamanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilir ölçüde hafif olması.
- Nitelikli Haller (TCK 86/3): Suçun işleniş biçimi, kullanılan araç veya fail-mağdur ilişkisi nedeniyle cezanın artırılması.
Uygulamada, bir tokat atma, itekleme sonucu oluşan sıyrık veya küçük bir ekimoz (morluk) genellikle “önemsiz” gibi algılanabilir. Ancak hukuk sistemimizde bu fiiller, eğer TCK 86/3’teki nitelikli hallerle birleşirse, şikayete bağlı olmaktan çıkarak kamu davasına dönüşür ve ciddi hapis cezalarıyla sonuçlanabilir.
Daha Az Cezayı Gerektiren Hal: Basit Tıbbi Müdahale (TCK m. 86/2)
Kasten yaralama suçunun en hafif şekli, TCK 86/2 fıkrasında düzenlenmiştir. Kanun koyucu, her yaralamayı aynı kefeye koymamış, mağdurda meydana gelen zararın ağırlığına göre bir derecelendirme yapmıştır.
Basit Tıbbi Müdahale (BTM) Nedir?
Adli Tıp kriterlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre; bir yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilir (BTM) sayılabilmesi için şu özellikleri taşıması gerekir:
- Hayati tehlike yaratmamalıdır.
- Kemik kırığı veya çıkığına neden olmamalıdır.
- Organlardan birinin işlevini yitirmesine veya zayıflamasına yol açmamalıdır.
- Basit bir pansuman, reçete veya istirahat ile iyileşebilecek nitelikte olmalıdır.
Örnekler: Tokat atma sonucu yüzde oluşan kızarıklık, hafif sıyrıklar, yüzeysel kesikler, yumruk darbesiyle oluşan ancak kalıcı iz bırakmayan ekimozlar BTM kapsamında değerlendirilir.
Şikayet Şartı ve Soruşturma Usulü
TCK 86/2 kapsamındaki “basit yaralama” suçları, kural olarak takibi şikayete bağlı suçlardır. Bu ne anlama gelir?
- Mağdur, fiilin işlendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayetçi olmazsa soruşturma açılmaz.
- Soruşturma veya kovuşturma aşamasında mağdur şikayetinden vazgeçerse (feragat), dava düşer.
DİKKAT: Bu kuralın “hayati” bir istisnası vardır. Eğer suç, aşağıda detaylandıracağımız TCK 86/3 kapsamındaki nitelikli hallerden biriyle işlenmişse, yaralama BTM düzeyinde olsa bile şikayet aranmaz.
Kadına Karşı İşlenen Suçlarda “Alt Sınır” Düzenlemesi
12.05.2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanun ile yapılan kritik değişiklikle; kasten yaralama suçunun kadına karşı işlenmesi halinde, TCK 86/2 uyarınca verilecek cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Bu düzenleme, kadına yönelik şiddetle mücadelede caydırıcılığı artırmak amacıyla getirilmiş olup, hakimin takdir yetkisini alt sınır bakımından kısıtlamıştır.
Cezayı Artıran Nitelikli Haller (TCK m. 86/3)
Kanun koyucu, suçun mağduru, faili veya işleniş aracı nedeniyle haksızlık içeriğinin arttığını kabul ettiği durumlarda, temel cezayı yarı oranında artırmayı öngörmüştür. Bu hallerde suç resen (kendiliğinden) soruşturulur.
Fail-Mağdur İlişkisi: Üstsoy, Altsoy, Eş ve Kardeş (TCK 86/3-a)
Aile içi şiddet veya yakın akrabalar arasındaki yaralama eylemleri, toplum düzenini daha derinden sarstığı için nitelikli hal sayılmıştır.
- Üstsoy ve Altsoy: Anne, baba, büyükanne, büyükbaba (üstsoy) ile çocuk ve torunlara (altsoy) karşı işlenen suçlar. Evlatlık ilişkisi de bu kapsamdadır.
- Eş: Burada kastedilen “eş”, Türk Medeni Kanunu’na göre resmi nikahlı olan eştir.
- Önemli Not: Dini nikahlı eşler veya nişanlılar TCK 86/3-a kapsamında “eş” sayılmaz. Ancak bu kişilere karşı işlenen suçlarda, duruma göre “beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişi” (86/3-b) maddesi gündeme gelebilir.
- Boşandığı Eş: 2021 yılında yapılan değişiklikle, “boşandığı eş” ibaresi maddeye eklenmiştir. Boşanmış olsalar dahi eski eşe karşı işlenen yaralama suçları artık nitelikli haldir ve şikayete tabi değildir.
- Kardeş: Öz veya üvey fark etmeksizin kardeşe karşı işlenen yaralama suçları da cezayı artırır.
Beden veya Ruh Bakımından Savunmasızlık (TCK 86/3-b)
Mağdurun; yaşlılık, hastalık, sakatlık veya alkol/uyuşturucu etkisi altında olması nedeniyle kendini savunamayacak durumda olması halidir.
- Failin bu durumu bilerek ve bundan faydalanarak eylemi gerçekleştirmesi gerekir.
- Örneğin, tekerlekli sandalyedeki bir bireye veya aşırı alkol nedeniyle ayakta durmakta zorlanan bir kişiye vurulması bu bendi ihlal eder.
Kamu Görevi Nedeniyle İşlenmesi (TCK 86/3-c)
Bu maddenin uygulanabilmesi için iki şartın bir arada bulunması gerekir:
- Mağdur bir kamu görevlisi olmalıdır (Polis, doktor, öğretmen, zabıta vb.).
- Suç, bu kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmelidir.
Yargıtay Kriteri: Yargıtay, salt mağdurun kamu görevlisi olmasını yeterli görmez. Saldırının, “görevin gereklerine uygun işlem yapılması” dolayısıyla gerçekleşmesi gerekir.
- Örnek: Bir doktora, yanlış tedavi uyguladığı iddiasıyla değil de, kişisel bir borç meselesi yüzünden saldırılırsa bu bent uygulanmaz. Ancak doktora “neden istediğim ilacı yazmadın” diyerek saldırılırsa 86/3-c uygulanır.
Suçun Silahla İşlenmesi (TCK 86/3-e)
Uygulamada en sık karşılaşılan nitelikli haldir. TCK m. 6 uyarınca “silah” kavramı oldukça geniştir. Sadece tabanca veya bıçak değil; fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli her türlü cisim silah sayılabilir.
- Neler Silah Sayılır?
- Ateşli silahlar.
- Patlayıcı maddeler.
- Kesici, delici ve bereleyici aletler (Bıçak, çakı, tornavida).
- Diğer Cisimler: Sopa, taş, vazo, demir çubuk, bira şişesi, hatta duruma göre sert cisim fırlatmak (bardak, küllük).
- Kullanım Şartı: Silahın yaralamada fiilen kullanılması, yani mağdura temas etmesi veya fırlatılması gerekir. Silahın sadece belde gösterilmesi veya korkutmak için elde tutulması yaralama suçunun nitelikli hali değil, “tehdit” suçunu oluşturur.
Kritik Ayrım: Basit Yaralama (BTM) + Nitelikli Hal Kombinasyonu
Blog yazımızın en can alıcı noktası burasıdır. Vatandaşların sıkça yanıldığı nokta şudur: “Yarada iz bile yok, basit bir kızarıklık, karşı taraf da şikayetçi değil, dava düşer.” HAYIR, DÜŞMEZ.
Eğer olayda TCK 86/3 kapsamındaki nitelikli hallerden biri varsa (örneğin eşe tokat atmak veya trafikte sopa ile birine vurmak), yaralama BTM ile giderilebilir (86/2) olsa dahi:
- Şikayet Aranmaz: Mağdur “şikayetçi değilim” dese bile savcılık soruşturmaya devam eder.
- Uzlaşma Kapsamı: Basit yaralama (86/2) uzlaşmaya tabidir. Ancak nitelikli haller (86/3) söz konusu olduğunda uzlaşma hükümleri daha sınırlı veya farklı prosedürlere tabi olabilir (genel kural olarak şikayete tabi olmayan suçlarda uzlaşma istisnaları hariç, nitelikli yaralama re’sen kovuşturulur).
- Ceza Artırımı: Temel ceza belirlendikten sonra %50 oranında artırım yapılır.
Uygulamadan Örnek Senaryolar ve Hukuki Çözümler
Aşağıdaki senaryolar, gerçek hayatta sıkça karşılaşılan ve hukuki sonuçları merak edilen durumlardır.
Senaryo 1: Trafik Kavgasında “Haydar” (Sopa) Kullanımı
Olay: Trafikte yol verme tartışmasında A şahsı, aracından aldığı beyzbol sopasıyla B’nin koluna vurur. B’nin kolunda sadece basit bir morluk oluşur ve hastanede pansuman yapılıp gönderilir. B, olay yerinde “önemli değil” diyerek şikayetçi olmaz.
- Hukuki Sonuç: B’nin yaralanması TCK 86/2 (BTM) kapsamındadır. Ancak A’nın kullandığı “sopa”, TCK 86/3-e uyarınca silah sayılır. Suç silahla işlendiği için şikayete tabi değildir. Savcılık A hakkında kamu davası açar. A’nın cezası yarı oranında artırılır.
Senaryo 2: Eşler Arası İtme ve Düşme
Olay: Evde çıkan tartışmada koca, resmi nikahlı eşini omuzlarından iter. Eş yere düşer ve dizi hafifçe sıyrılır. Eş karakola gidip şikayetçi olur, ancak mahkeme aşamasında “kocamdır, barıştık” diyerek şikayetinden vazgeçer.
- Hukuki Sonuç: Mağdur “eş” olduğu için TCK 86/3-a bendi devreye girer. Eşe karşı işlenen yaralama suçları şikayete tabi değildir. Şikayetten vazgeçme davayı düşürmez, yargılama devam eder ve koca ceza alır.
Senaryo 3: Polise Mukavemet ve Yaralama
Olay: Kimlik kontrolü yapan polise direnen şahıs, polise yumruk atar. Polisin dudağı patlar (BTM).
- Hukuki Sonuç: Polis memuru “görevi nedeniyle” saldırıya uğradığı için (86/3-c), fail hakkında nitelikli kasten yaralamadan işlem yapılır. Ayrıca, TCK 265 (Görevi Yaptırmamak İçin Direnme) suçu ile kasten yaralama suçu arasında “fikri içtima” hükümleri değerlendirilir. Genellikle en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulur veya her iki suçun unsurları ayrı ayrı oluşmuşsa gerçek içtima uygulanabilir (olayın gelişimine göre değişir).
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yaralama basit tıbbi müdahale (BTM) düzeyindeyse hapis cezası paraya çevrilebilir mi?
Cevap: Evet. TCK 86/2 maddesi, hakime hapis cezası veya adli para cezası verme konusunda takdir yetkisi tanır (seçimlik ceza). Eğer hakim hapis cezası verse bile, suçlunun kişiliği, pişmanlığı ve suçun özellikleri dikkate alınarak, sonuç ceza “kısa süreli hapis cezası” (1 yıl ve altı) ise TCK m. 50 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. Ancak, suçun nitelikli hallerle işlenmesi ceza miktarını artıracağından, toplam cezanın süresi paraya çevirme sınırlarını etkileyebilir.
Bir olayda hem silah kullanılmış hem de mağdur kardeş ise ceza iki kere mi artırılır?
Cevap: Hayır, matematiksel olarak iki kez artırım yapılmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre; TCK 86/3’teki nitelikli hallerin birden fazlasının aynı olayda gerçekleşmesi durumunda (örneğin silahla kardeşi yaralamak), temel ceza belirlenirken “alt sınırdan uzaklaşılır”. Yani hakim temel cezayı en alttan değil, daha üstten belirler. Ancak 86/3 uyarınca yapılacak “yarı oranındaki artırım” işlemi tek bir kez uygulanır.
Tokat atmak kasten yaralama sayılır mı?
Cevap: Evet. Toplumda “bir tokatla bir şey olmaz” algısı olsa da, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre tokat atmak, vücuda acı veren bir eylem olduğu için TCK 86. madde kapsamında kasten yaralama suçunu oluşturur. Tokat genellikle iz bırakmıyorsa veya sadece kızarıklık yapıyorsa TCK 86/2 (BTM) kapsamında değerlendirilir.
“Boşandığım eşim” beni yaralarsa şikayete tabi midir?
Cevap: Hayır. 2021 yılında yapılan yasal düzenleme ile “boşandığı eş” ibaresi TCK 86/3-a bendine eklenmiştir. Dolayısıyla boşandığınız eşiniz size basit bir zarar verse bile, bu durum nitelikli hal sayılır ve şikayete tabi olmaksızın savcılıkça soruşturulur.
Son Olarak
Kasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu’nda çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Suçun “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” (BTM) olması (TCK 86/2), fail lehine önemli bir durumdur ve normal şartlarda şikayet yoksa ceza verilmesini engeller.
Ancak, terazinin diğer kefesinde TCK 86/3 (Nitelikli Haller) durmaktadır. Eğer olayda:
- Bir silah (sopa, taş, bıçak vb.) kullanılmışsa,
- Mağdur eş, çocuk, eski eş, anne-baba veya kardeş ise,
- Mağdur kamu görevlisiyse,
Yaralamanın boyutu ne kadar küçük olursa olsun, devletin “cezalandırma yetkisi” resen devreye girer. Şikayetin geri alınması faili kurtarmaz. Bu nedenle, kasten yaralama soruşturmalarında kullanılan aletin vasfı (silah olup olmadığı) ve taraflar arasındaki ilişki, davanın kaderini belirleyen en kritik unsurlardır.
Kasten Yaralama Dosyalarında Stratejik Avantaj: Apilex ile Süreci Yönetmek
Kasten Yaralama suçu, ceza pratiğinde en sık karşılaşılan suç tiplerinden biridir. Bu nedenle Kasten Yaralama dosyalarında hız, doğru içtihat analizi ve stratejik yaklaşım büyük önem taşır.
TCK m. 86 kapsamında yürütülen Kasten Yaralama soruşturmaları kasten yaralama soruşturmaları, uygulamada çoğu zaman göründüğünden çok daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Basit tıbbi müdahale (BTM) tartışmaları, nitelikli hal değerlendirmeleri, şikayet süresi, uzlaşma prosedürü, fikri içtima ihtimalleri ve Yargıtay içtihatları… Tüm bu başlıklar bir araya geldiğinde Kasten Yaralama Kasten Yaralama dosyasının kaderini belirleyen ince detaylar ortaya çıkar.
İşte tam bu noktada Apilex, klasik araştırma yöntemlerinin ötesine geçerek ceza hukukçularına hız, doğruluk ve stratejik derinlik kazandırır.
1. Nitelikli Hal Analizinde İçtihat Destekli Değerlendirme
Kasten yaralama dosyalarında en kritik soru genellikle şudur:
“Bu olay BTM mi, yoksa nitelikli hal mi?”
Apilex’in semantik karar arama motoru, yalnızca anahtar kelime eşleşmesi yapmaz. Olayın bağlamını analiz eder. Örneğin:
- “Trafikte sopa ile vurma”
- “Boşandığı eşe tokat”
- “Görev başındaki polise yumruk”
Bu ifadeleri yazdığınızda sistem; ilgili Yargıtay Ceza Dairesi kararlarını, artırım oranlarını, şikayet şartına ilişkin değerlendirmeleri ve bozma gerekçelerini saniyeler içinde önünüze getirir.
Bu sayede avukat, yalnızca kanun maddesine değil; uygulamadaki yerleşik yoruma da hakim olarak savunma veya iddia stratejisini şekillendirir.
2. BTM Raporlarının Hukuki Analizi
Basit tıbbi müdahale değerlendirmesi çoğu zaman adli rapor üzerinden yapılır. Ancak her “BTM ile giderilebilir” ibaresi, hukuki olarak aynı sonucu doğurmaz.
Apilex’e yüklediğiniz adli rapor üzerinden:
- Hayati tehlike değerlendirmesi
- Kemik kırığı oranı
- Organ işlev kaybı ihtimali
- Sürekli iz tartışması
otomatik analiz edilir.
Sistem, rapor içeriğini TCK 86/2 ve 86/3 çerçevesinde değerlendirir ve “nitelikli hal ihtimali” uyarısı verebilir. Böylece dosyada gözden kaçabilecek kritik detaylar erkenden tespit edilir.
TCK m. 86/2 Kasten Yaralama: Nitelikli Haller ve Hafif Yaralama
3. Fikri İçtima ve Suç Vasıflandırması Analizi
Özellikle kamu görevlisine karşı yaralama dosyalarında TCK 265 ile 86 arasında ciddi vasıf tartışmaları yaşanır.
Apilex:
- Aynı olayda birden fazla suç tipini analiz eder
- Fikri içtima mı, gerçek içtima mı uygulanabileceğini içtihatlarla karşılaştırır
- En ağır cezayı gerektiren suç tipine ilişkin örnek kararları sunar
Bu özellik, özellikle iddianameye itiraz veya istinaf dilekçesi hazırlanırken büyük avantaj sağlar.
4. Dilekçe Yazımında Akıllı Editör Gücü
Kasten Yaralama (TCK 86) dosyalarında savunma dilekçesi yazarken genellikle şu başlıklar gerekir:
- Olayın oluş şekli
- Haksız tahrik iddiası
- Meşru müdafaa değerlendirmesi
- Nitelikli halin oluşmadığı savı
- Şikayet yokluğu savunması
Apilex’in gelişmiş editörü sayesinde:
- Dilekçe taslağı saniyeler içinde oluşturulur
- Kırmızı/yeşil edit sistemiyle değişiklikler takip edilir
- İçtihat referanslı paragraf önerileri alınır
- Şablon üzerinden kurumsal format korunur
Bu da özellikle yoğun ceza pratiği olan ofislerde ciddi zaman tasarrufu sağlar.
5. Proje Bazlı Dosya Yönetimi
Birden fazla sanıklı veya müştekili yaralama dosyalarında evrak yönetimi kritik hale gelir.
Apilex Projeler alanı sayesinde:
- Tüm soruşturma evrakları tek klasörde toplanır
- İddianame, adli rapor, tanık beyanı birlikte analiz edilir
- Dosya kronolojisi otomatik çıkarılır
- Özet rapor tek tuşla oluşturulur
Bu özellik özellikle ağır ceza dosyalarında savunma stratejisinin netleşmesini sağlar.
6. Uzlaşma Sürecinde Stratejik Hazırlık
Kasten Yaralama suçunun BTM kapsamında kalan dosyalarında uzlaşma önemli bir aşamadır.
Apilex ile:
- Uzlaşma kapsamına girip girmediği analiz edilir
- Benzer dosyalarda uzlaşma sonuçları incelenir
- Maddi ve manevi zarar kalemleri örnek kararlarla karşılaştırılır
Bu, müvekkile gerçekçi bir risk analizi sunmayı mümkün kılar.
7. Silah Kavramı İçtihat Taraması
Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri “silah” kavramının kapsamıdır.
Apilex’e yalnızca şu ifadeyi yazmanız yeterlidir:
“Bira şişesi silah sayılır mı?”
Sistem, Yargıtay’ın hangi durumlarda cismi silah saydığını; hangi dosyalarda saymadığını atıflı şekilde gösterir.
Bu, özellikle vasıf değişikliği taleplerinde savunmaya ciddi güç kazandırır.
8. Halüsinasyona Yer Yok: Kaynaklı Hukuk
Ceza yargılamasında en büyük risk, yanlış veya uydurma karar referansıdır.
Apilex, yalnızca resmî içtihat ve mevzuat verileriyle çalışır. Her karar numarası doğrulanabilir, her atıf kontrol edilebilir.
Bu sayede:
- Mahkeme önünde güven kaybı yaşanmaz
- Mesleki itibar korunur
- Bilgi doğruluğu garanti altına alınır
9. Kurumsal Ofisler İçin Yetkilendirme ve Gizlilik
Ceza dosyaları yüksek gizlilik içerir.
Apilex:
- Multi-tenancy mimarisiyle veri izolasyonu sağlar
- Talep halinde dedicated sunucu kurulumu yapar
- Organizasyon içi yetkilendirme ile stajyer, avukat, ortak seviyelerinde erişim sınırı koyar
Bu da özellikle büyük hukuk bürolarında dosya güvenliğini profesyonel seviyeye taşır.
10. Zamandan Tasarruf, Stratejide Derinlik
Bir Kasten Yaralama (TCK 86) Kasten Yaralama dosyasında klasik yöntemle:
- Karar taraması: 2-3 saat
- Dilekçe yazımı: 1-2 saat
- İçtihat karşılaştırması: 1 saat
Toplam 4-6 saatlik bir çalışma gerekir.
Apilex ile aynı süreç çoğu zaman 30-45 dakikaya iner.
Bu sadece zaman kazancı değildir.
Bu, daha fazla dosyaya daha yüksek kaliteyle bakabilme imkanıdır.
Sonuç: Ceza Hukukunda Yeni Nesil Çalışma Modeli
TCK 86 kapsamında yürütülen Kasten Yaralama dosyaları; küçük görünen ancak ciddi sonuçlar doğurabilen yargılamalardır. Kasten Yaralama suçunda BTM – nitelikli hal ayrımı, şikayet şartı, silah değerlendirmesi, kamu görevlisi unsuru ve aile içi ilişki kriterleri Kasten Yaralama Kasten Yaralama dosyasının seyrini tamamen değiştirebilir.
Apilex, bu çok katmanlı yapıyı sadeleştirir.
- İçtihatları analiz eder
- Mevzuatı eşleştirir
- Dosyayı özetler
- Strateji önerir
- Dilekçeyi oluşturur
- Süreci planlar
Hukukta hız artık lüks değil, zorunluluktur.
Doğruluk ise tartışmasız gerekliliktir.
Apilex ile ceza hukukunda yalnızca araştırma yapmazsınız.
Strateji üretirsiniz.
Ve fark yaratırsınız.